دکتر کیخا : باید ۶۰ میلیون مترمکعب حقآبه هامون جاری شود

دسته: آخرین اخبار , استان , مطالب ویژه
۲ دیدگاه
شنبه - ۱۶ شهریور ۱۳۹۲

MG_39821378413278

*کیخا: آیا بازهم ما می توانیم هامون را در همان وسعتی که قبلا بوده حفظ کنیم یا باید با تحدید (محدود کردن) مختصات تالاب یک بخشی را احیا کنیم تا بعد با این گام به سراغ احیای کامل آن برویم. 

«۶۰ میلیون مترمکعب آب ، حقآبه زیست محیطی تالاب هامون از مخازن چاه نیمه است. این میزان با درخواست سازمان حفاظت از محیط زیست برای احیای تالاب هامون به کمیته تخصیص آب وزارت نیرو تعیین شده و برای آن مجوز داده اند. براساس این مجوز سازمان حفاظت از محیط زیست می تواند آب را از چاه نیمه بگیرد و به تالاب ببرد.» دکتر«احمدعلی کیخا» معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت از محیط زیست با بیان این مطلب می گوید:« بررسی اولیه سازمان حفاظت از محیط زیست نشان می دهد بهترین مکان در محدوده تالاب هامون برای انتقال و انحراف آب  برای  این ۶۰میلیون متر مکعب آب با عنوان حقآبه زیست محیطی با منابع مالی موجود ، اطراف «کوه خواجه» است.»

این متخصص اقتصاد آب تاکید می کند:«درمحدوده کوه خواجه،  «هامون شهر» واقع است که دستکم ۱۰ هزارنفر در آن جمعیت قرار دارد. آمارها نشان از آن دارد که ۸۵درصد از جمعیت ساکن در «هامون شهر» تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) هستند. بنابراین انتقال آب به این منطقه  می تواند آنها را به تکاپو و اشتغال مشغول کند.»
دکتر«احمدعلی کیخا» که در دوره نمایندگی خود در مجلس شورای اسلامی عضو شورایعالی آب کشور نیز بوده و تلاش بسیاری برای تعیین حقآبه هامون کرد می افزاید:«ساکنان اطراف کوه خواجه وابسته به فعالیت صیادی از تالاب بودند و با توجه به اینکه این منطقه به عنوان منطقه نمونه گردشگری تعیین شده و قطب میراث
 فرهنگی و گردشگری است می تواند نقطه شروع خوبی باشد و ظرفیت توسعه جدیدی را ایجاد کند. توضیحات این متخصص اقتصاد آب را در ادامه می تواند وضعیت و چگونگی گام نخست احیای تالاب هامون را ترسیم کند.

*خشک شدن تالاب هامون سبب شده کوچکترین وزش و نسیمی گرد و خاک به سوی زابل و دیگر شهرهای حوزه سیستان ببرد. آیا هیچ امکانی برای احیای تالاب هامون و بهبود اوضاع آن زیست بوم وجود ندارد؟ به ویژه اینکه وضعیت خشکسالی موجب یکسری مهاجرت شده است و نگرانی هایی ایجاد کرده است؟
با توجه به تغییرات اقلیم و دخالت هایی که در خاک افغانستان در حوزه آبریز رودخانه هیرمند انجام گرفته است میزان آب در دسترس سیستان دستخوش تغییراتی شده است و باید دید با این وضع برای تالاب هامون چه اتفاقی خواهد افتاد. مهمترین سئوالی که پیش از هر اقدامی باید به آن پاسخ دهیم این است که آیا بازهم ما می توانیم هامون را در همان وسعتی که قبلا بوده حفظ کنیم یا باید با تحدید (محدود کردن) مختصات تالاب یک بخشی را احیا کنیم تا بعد با این گام به سراغ احیای کامل آن برویم. پس نخستین کار پاسخ داده به این سئوال است که آیا هامون در همان وسعت می تواند با میزان آبی که از هیرمند اینک وارد سیستان می شود احیاء شود؟ بررسی های اولیه نشان می دهد که چاره ای نداریم در برخی از سال ها که با کمبود آب مواجه هستیم خودمان را در یک نقاطی از هامون محدود کنیم. وسعت این «تحدید» باید چه مقدار باشد؟ اینک، چنین تصمیمی که چه بستری از تالاب مورد تحدید قرار گیرد جای بحث و مناقشه شده است. البته این کار نیازمند مطالعه دقیق و بررسی کاملی است.

در حال حاضر هیچ آبی به تالاب نمی رسد. آیا به جز مصارف آب شرب مردم و مصرف کشاورزی نباید میزان مشخصی از آبی که وارد چاه نیمه ها می شود به تالاب هامون اختصاص یابد؟

۶۰ میلیون مترمکعب آب ، حقآبه زیست محیطی تالاب هامون از مخازن چاه نیمه است. این میزان با درخواست سازمان حفاظت از محیط زیست برای احیای تالاب هامون به کمیته تخصیص آب وزارت نیرو تعیین شده و برای آن مجوز داده اند. براساس این مجوز سازمان حفاظت از محیط زیست می تواند آب را از چاه نیمه بگیرد و به تالاب ببرد. این سهمیه را امسال داریم ولی هنوز استحصال نشده است. حال سئوال این است که این آب را به ۴۰۰هزارهکتار تالاب هامون ببریم و در آن رها کنیم ؟ پاسخ منفی است. بدیهی است که این میزان آب را باید به مناطقی از تالاب ببریم که مزیت اجتماعی دارد. علاوه بر آن سهل الوصول هم باشد. ضمن آنکه باید کمترین هزینه ها را هم در پی داشته باشد.

*خب با این حساب باید روی یک نقطه ای متمرکز شویم و در گام نخست آب را به آن منطقه منتقل کنیم. این منطقه مشخص شده است؟
بررسی ها نشان می دهد با توجه به آنچه گفته شد اطراف «کوه خواجه» به دلایلی که مرور می کنم ویژگی لازم را برای انتقال آب دارد. نخست اینکه در این محدوده «هامون شهر» واقع است که دستکم ۱۰ هزارنفر در آن جمعیت قرار دارد. آمارها نشان از آن دارد که ۸۵درصد از جمعیت ساکن در «هامون شهر» تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) هستند. بنابراین انتقال آب به این منطقه  می تواند آنها را به تکاپو و اشتغال مشغول کند.
بررسی اولیه سازمان حفاظت از محیط زیست نشان می دهد بهترین مکان در محدوده تالاب هامون برای انتقال و انحراف آب  برای  این ۶۰میلیون متر مکعب آب با عنوان حقآبه زیست محیطی با منابع مالی موجود ، اطراف «کوه خواجه» است. مکان های دیگری هم هست که می تواند مقصد این میزان آب باشد، نظیر پشت آب در منطقه ادیمی. اما هم فاصله تا آن منطقه بیشتر است که هزینه های انتقال آب هم افزایش می یابد و هم مزیت های جانبی نظیر کوه خواجه را ندارد.

*آیا همین انتقال آب به اطراف کوه خواجه کافی است؟ هدف اصلی را تامین می کند؟
باید مطالعه برای احیای تالاب دقیق تر و کاملتر انجام گیرد زیرا پاسخ این سئوال مشخص نیست که چقدر از تالاب هامون با ۶۰ میلیون مترمکعب آب حقآبه قابل احیاء است و چه بسا که منافع تالاب بیشتر از کشاورزی هم باشد. در گام نخست این منطقه تعیین شده است. هدف اصلی این است که ما بتوانیم هرچه زودتر حقآبه تالاب را جاری و مستمر کنیم.

*یکی از نمایندگان استان معتقد است کم کاری محیط زیست سبب بروز این مشکلات شده است. حال آنکه مسائل مربوط به سیستان و مدیریت آب متولیان بسیاری از جمله وزارت نیرو و وزارت جهادکشاورزی یا ادارات دیگری هم دارد. اما سئوال این است که آیا مکانی که محیط زیست برای انتقال آب در نظر گرفته یعنی همین اطراف «کوه خواجه» شوره زار است؟ یعنی استفاده ای ندارد؟ در واقع عده ای می گویند این انتقال آب موجب هدر رفتن آن می شود؟
ظاهرا در مورد محل مورد نظر برای انتقال حقآبه به تالاب هامون اداره کل منابع طبیعی اعتراض داشته است. اما این اعتراض وجاهتی ندارد زیرا وظیفه حفاظت از تالاب هامون با سازمان حفاظت از محیط زیست است. علاوه بر آن نگاهی به موقعیت مناطق نشان می دهد که هم «هامون شهر» و هم «ادیمی» کانون جمعیتی هستند. ساکنان اطراف کوه خواجه وابسته به فعالیت صیادی از تالاب بودند و زمین کشاورزی هم ندارند. با توجه به اینکه این منطقه به عنوان منطقه نمونه گردشگری تعیین شده می تواند نقطه شروع خوبی باشد، کوه خواجه قطب میراث فرهنگی و گردشگری است و می تواند ظرفیت توسعه جدیدی را ایجاد کند. با این حال هر کارشناسی لازم است می توان به کار گرفته شود و به منطقه اعزام شود تا ارزیابی کند و بگوید بهترین و کم هزینه ترین مکان برای انتقال آب کجاست؟ ما نباید اجازه دهیم اعتباری که برای این کار تعیین شده برگشت بخورد و مردم از مزایای آن محروم شوند. آن هم صرفا به این دلیل که با برنامه های شخصی ما همخوانی ندارد.

*الان برای انتقال آب مانعی وجود دارد؟
باید تثبیت حقآبه هامون مهمترین هدف مردم و مسئولان باشد. باید این کار عملیاتی شود. برای عملیاتی شدن آن نیز نیاز به یکسری لایروبی ها در منطقه هستیم. باید بتوانیم همه بستر لازم را فراهم کنیم تا وزارت نیرو کمترین بهانه را برای انتقال این آب داشته باشد.

 

منبع:کلید ملی

برای دریافت اخبار در تلگرام عضو کانال خبرسیستان شوید
عضویت در تلگرام خبرسیستان


نوشته شده توسط:مدیر - 1774 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: ۱۲
برچسب ها:
دیدگاه ها
سیستان این نظر توسط مدیر ارسال شده است. چهارشنبه ۲۷ شهریور ۱۳۹۲ - ۱:۲۱ ب.ظ پاسخ به دیدگاه

با سلام خدمت بزرگواران محترم
این ارزوی مردم سیستان است که روزی دوباره دریاچه ی هامون احیا گردد، اما چند نکته لازم به ذکر است:
۱) حق آبه دریاچه بهتر است از کشور افغانستان گرفته شود نه از منابع محدود چاه نیمه ها
۲) انتقال آب به زاهدان قطع (چراغی که به خانه رواست به مسجد حرام) و رساندن آب از طریق لوله به دریاچه (میانکنگی، پشت آب و اطراف کوه خواجه) که با این کار ظرف مدت کوتاهی تمام هزینه های انتقال اب با بهره برداری اقتصادی (شیلات، کشاورزی، دامداری …) باز گردانده خواهد شد.
۳) نکته آخر اینکه اگر خدمتی برای این سرزمین باستانی انجام گیرد همه مردم این سرزمین بهره مند شوند نه یک منطقه ی خاص
به آرزوی آبادانی سیستان، این آرزو زمانی صورت می گیرد که تمام سیستانی ها هم دل و دلسوزانه دست به دست هم دهند و سیستان خود را کنند آباد.

ناشناس این نظر توسط مدیر ارسال شده است. جمعه ۲۹ شهریور ۱۳۹۲ - ۶:۱۳ ب.ظ پاسخ به دیدگاه

و نکته دیگر اینکه این نتیجه عملی پیگیرهای شما در زمان نمایندگی را ایکاش برای آشنایی بیشتر توضیح می دادید 

تصویر امنیتی * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.